26 Nisan 1986’da o zamanlar Sovyetler Birliği’ne dâhil olan Ukrayna’nın Pripyat şehrinde nükleer reaktör patlamıştı. Aradan 30 yıl geçmesine rağmen etkileri hâlen süren Çernobil faciasının yıldönümüne girilirken, 1.5 milyar Avro’ya mal olacak yeni bir karantina duvarı inşa ediliyor. Böylece hayalet şehre dönüşen bölgedeki son atıklar da temizlenebilecek.

USA Today’in haberine göre, bugüne dek Ukrayna’da 2 milyon 397 bin 863 kişi Çernobil’le ilişkili sağlık yardımı almak için başvurdu. Bunların 453 bin 391’i çocuk. Bazıları 1986’da henüz doğmamıştı bile ama anne-babaları o yıllarda Çernobil’den etkilenmişti. Dönemin Sovyetler Birliği Başkanı Mikhail Gorbachev, nükleer patlamadan sonra bölgedekileri tahliye etmek ve radyasyondan arındırmak için yaklaşık 18 milyar dolar harcadıklarını aktardı. Bu, Sovyet ekonomisinin de fiili olarak iflasına sebep oldu. Nesiller süren etkileri itibariyle ABD’nin Japonya’ya attığı iki atom bombasından sonraki en kapsamlı nükleer felaket olarak görülüyor. Çernobil faciasının Türkiye üzerinde de etkileri olduğu düşünülüyor ancak bu konuda şimdiye dek yapılmış önemli bir çalışma yok. Doktorlar, aynı yıllara rast gelen kanser oranındaki artışın Çernobil’le ilişkili olabileceğini belirtiyor.

Facia sadece insanları değil, geniş bir bölgedeki bitki örtüsünü ve hayvanları da etkiledi. Yüksek oranda radyasyona maruz kalan ağaçlar daha yavaş büyürken, hayvanlarda sakat doğum oranı arttı. Faciadan sonra nükleer reaktörlerle ilgili önlemler arttırılsa da, Japonya’da 2011 yılındaki deprem kaynaklı Tsunami’den sonra radyasyon sızıntısı yaşanması, nükleer enerjiyi yeniden tartışmaya açtı.

cernobil1

cernobil2

2015 Nobel Edebiyat Ödülü, gazeteciliği edebiyatla buluşturan Svetlana Alexievich’e verildi. Alexievich, Çernobil faciasının yaşandığı ilk günlerden itibaren bölgede yaşayan 500’den fazla insanla röportajlar yapmış ve bunları hayli çarpıcı bir biçimde kitaplaştırmıştı. “Çernobil’den Sesler” ismiyle 1997’de Rusça yayınlanan kitapta bir baba şöyle seslenmişti: “Şahitlik etmek istiyorum: kızım Çernobil’den öldü. Ve bizden bunu unutmamızı istiyorlar.”

Paylaş

Yorum yok

Bir cevap bırak